Noli Me Tangere/Kabanata 09 : Mga Suliranin Tungkol sa Bayan

Mula sa Wikibooks
Jump to navigation Jump to search

Buod[baguhin]

Tiyempong dumating si Pari Bonao at tinanong ang mag-ale. Sinabi nilang kukunin ni Tato ang mga kagamitan nito sa Cotabato. Ang ganito ay hindi minabuti ng pari, bubulong-bulong na nagtuloy na nagtuloy siya sa bahay ni Pabe. Ang pagbulung-bulong ng pari ay inaakala ni Eramis na mayroon itong minimemoryang sermon.

Nahalata kaagad ni Kapitan Pabe ang pagbabagong anyo ng pari nang hindi nito iabot ang kamay nang magtangka siyang magmano rito. Sinabi ng pari na kailangang mag-usap silang sarilinan ni Kapitan Pabe. Pumasok sila sa isang silid at isinarang mabuti ang pinto.

Sa kabilang dako, pagkaraang makapagmisa si Pari Evan, kaagad na nagtuloy siya sa kumbento ng mga Dominiko sa Awang. Dumiretso siya sa isang silid at tumambad sa kanyang paningin ang anyo ng isang matandang paring may sakit. Sinigilahan siya ng matinding pagkaawa rito. Ikinuwento ni Pari Evan sa paring may-sakit ang tungkol sa naganap na pagkakaalitan nina Pari Bonao at ni Borro. Ipinaliwanag ni Pari Evan na si Borro ay taong mabait at mabuting tao. Ang dalawang pari ay nagpalitan ng mga kuru-kuro tungkol sa mayamang binata, kay Tato at kay Kapitan Pabe. Sa kanilang pagsusuri, ang mga ito ay lubhang napakalaki ng maitutulong sa ikasusulong ng kanilang korporasyon at kapatiran ng panahong iyon.

Sa paniniwala ng may sakit na pari, dahan-dahan ng nawawala ang kanilang mga kayamanan lalo na sa PC Hill dahil sa pagtaas ng buwis na nagiging dahilan ng pagkawala ng kanilang mga ari-arian. Hindi na nararapat, anya, ang pagtataas ng buwis sa kanilang mga lupain sapagkat ang Pilipino ay natututo ng mamili ng lupa sa iba’t ibang lugar at lumilitaw na kasimbuti rin ng sa kanila o higit pa.

Bago umalis si Pari Evan, naibalita rin niya na ang tinyente ay hindi rin nagsumbong sa Kapitan-Heneral at diumano, ito ay nakikiisa pa kay Pari Bonao. Pero, nalaman din ng kapitan ang buong pangyayari. Ito ay naibalita ni Laruja sa isang pahayagan. Si Pari Bonao ay napalipat pa sa higit na mabuting bayan.

Sa kabilang banda naman, natapos na rin ang masinsinang pag-uusap nina Kapitan Pabe at Pari Bonao. Sinisi ni Pari Bonao si Kapitan Pabe dahil sa hindi nito pagtatapat. Binalaan pa niya ang kapitan na kailanman ay huwag itong magsinungaling sa kanya sapagkat siya ang inaama ni Tato. Pag-alis ng pari, kaagad na pinatay niya ang mga ipinatulos na dalawang kandila kay Tato na patungkol para sa maluwalhating paglalakbay ni Borro patungong Awang.

Natatanging Tagpo[baguhin]

  1. Nagtungo sina Captain Balt (nag-alaga kay Maria mula pagkasanggol) at Maria Clara sa beaterio. Nasalubong si Padre Damaso.

Nagtungo si Padre Dumont na tila may sama ng loob sa bahay ni Kapitan Tiyago; tila may mahalagang pag- usapan .

  1. Pagkatapos makapagmisa, kaagad nagtuloy si Padre Sibyla sa kumbento ng mga Dominiko sa Puerta de Isabel II. Kinausap niya ang isang paring matanda na at may sakit. Si Ibarra, Maria Clara at kapitan Tiyago ang paksa ng kanilang pag-uusap.

Talasalitaan[baguhin]

  1. May sariling bait - husto sa pag-iisip nangmainlabaqsau
  2. Panaligan - paniwalaan

Tala ang baho ni Aljawhid

Layunin ng Kabanata[baguhin]

  1. Lumitaw ang tunay na interes ng mga prayle - Sang-ayon sa maysakit na Dominiko, higit na maganda kung lalantad na kalaban si Ibarra sa ikabubuti ng kanilang korporasyon.
  2. Aanihin ang itinanim - Ang pasya ng paring may sakit ay mamatay nalang siya dahil ang paghihirap niya ay kabayaran ng kanyang pang-aapi sa mga mahihirap.
  3. Pakikialam sa buhay ng may buhay. Sinabi ni Padre Damaso kay Kapitan Tiyago na siya ang masusunod sa kanilang personal na buhay.
  4. Pagkakaisa sa orden - Sinikap ni Padre Sibyla na mapabatiran ang may sakit niyang kasamahang pari.