Pumunta sa nilalaman

Tagalog/Pang-ugnay

Mula Wikibooks

Ang Pang-ugnay ay mga salitang nagpapakita ng relasyon ng dalawang yunit sa pangungusap, maaaring salita, dalawang parirala o ng dalawang sugnay.

Pang-ukol

[baguhin]

Ang Pang-ukol (Preposition sa wikang Ingles) ay kataga o salitang nag-uugnay sa pangngalan o panghalip sa ibang salita sa pangungusap.

sa    para sa    ayon    kina
para kay    tungkol sa    na may
Halimbawa:
Ang kanyang nilutong tinola ay para sa lahat.

Mga Gamit ng Pang-ukol

[baguhin]
  • Nagpapakita ng kinalalagyan o patutunguhan ng isang bagay.
Halimbawa:
Ang pera ay nasa loob ng kuwarto ni Lana.
  • Upang ipakita ang dahilan o pagmamay-ari.
Halimbawa:
Ang bagong damit ay para kay Lita.
  • Ang layon ng pang-ukol ay maaaring pangngalan o panghalip.
Halimbawa:
Ang kanyang talumpati ay para sa kababaihan.
Marami siyang kinuwento tungkol sa pagpapalago ng negosyo.


Pangatnig

[baguhin]

Ang Pangatnig (Conjunction sa salitang Ingles) ang tawag sa mga kataga o salitang naguugnay sa dalawang salita, parirala o sugnay na pinagsusunud-sunod sa pangungusap:

at    pati    saka    o    ni    maging    subalit    ngunit
kung    bago    upang    sana    dahil sa    sapagkat

Gamit ng Pangatnig

[baguhin]

Dalawang salitang pinag-ugnay

[baguhin]
Halimbawa:
Ang langis at tubig ay hindi mapagsasama.

Dalawang pariralang pinag-ugnay

[baguhin]
Halimbawa:
Ang paglalaba ng damit at paglilinis ng bahay ang kanyang hanapbuhay.

Dalawang sugnay na pinag-ugnay

[baguhin]
Halimbawa:
Ang bunsong si Crisanto ay mahusay magpinta at ang panganay na si Manilyn ay mahusay umawit.


Uri ng Pangatnig

[baguhin]

Panimbang

[baguhin]

Ito ay nag-uugnay ng dalawang salita, parirala, o sugnay.

at    saka    pati    ngunit    maging    datapuwat    subalit
Halimbawa:
Gusto niyang bumili ng damit, ngunit wala siyang pera.
Naglinis muna si Troy, saka siya nagluto.

Pantulong

[baguhin]

Ito ay nag-uugnay ng di-magkapantay na salita, parirala o sugnay.

kung    kapag    upang    para    nang    sapagkat    dahil sa
Halimbawa:
Nag-trabaho siya ng mabuti, para makabili siya ng damit.
Umasenso ang kanyang buhay, dahil sa kanyang pagsisikap.

Pang-angkop

[baguhin]

Ang Pang-angkop (Ligatures sa wikang Ingles) ay ang salitang nag-uugnay sa panuring at salitang tinuturingan (na, ng, g)

Halimbawa:
Maayos na pamumuhay ang hangad nina Jaime.
Masayang naglalaro si Ben.

Mga salitang inuugnay ng pang-angkop

[baguhin]

Pang-uri at Pangngalan

[baguhin]
Halimbawa:
Masama sa may diabetes ang matatamis na pagkain.

Pang-abay at Pang-abay

[baguhin]
Halimbawa:
Sadyang mabilis lumangoy ang isda.

Pang-abay at Pang-uri

[baguhin]
Halimbawa:
Likas na maputi si Cherry.

Pang-abay at Pandiwa

[baguhin]
Halimbawa:
Si Dario ay biglang nagalit nang asarin siya.

Wastong Paggamit ng Pang-angkop

[baguhin]
  • Ang na ay ginagamit kapag ang sinusundang salita ay nagtatapos sa katinig.
  • Ang g ay ginagamit kapag ang salitang dinurugtungan ay nagtatapos sa titik n.