Tagalog/Pang-ugnay

Mula sa Wikibooks
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap



Pang-ukol[baguhin]

Ang pang-ukol (Ingles: preposition) ay kataga o salitang nag-uugnay sa pangngalan o panghalip sa ibang salita sa pangungusap.

sa    para sa    ayon   
para kay    tungkol sa    na may

Halimbawa: Ang kanyang nilutong ulam ay para sa kanyang asawa at mga anak.

Mga Gamit ng Pang-ukol[baguhin]

1. Nagpapakita ng kinalalagyan o patutunguhan ng isang bagay. Halimbawa: Ang pera ay nasa loob ng kuwarto ni Coby.

2. Upang ipakita ang dahilan o pagmamay-ari. Halimbawa: Ang bagong damit ay para kay Lita.

3. Ang layon ng pang-ukol ay maaaring pangngalan o panghalip. Halimbawa: Ang kanyang talumpati ay para sa kababaihan. Marami siyang kinuwento tungkol sa pagpapalago ng negosyo.

Pangatnig[baguhin]

Ang Pangatnig (Conjunction sa salitang Ingles) ang tawag sa mga kataga o salitang naguugnay sa dalawang salita, parirala o sugnay na pinagsusunod-sunod sa pangungusap:

at    pati    saka    o    ni    maging    subalit    ngunit
kung    bago    upang    sana    dahil sa    sapagkat


Dalawang salitang pinag-ugnay[baguhin]

Dalawang pariralang pinag-ugnay[baguhin]

Halimbawa:
Ang paglalaba ng damit at paglilinis ng bahay ang kanyang hanapbuhay.

mahal kita maging sino ka man

Uri ng Pangatnig[baguhin]

Panimbang[baguhin]

Ito ay nag-uugnay ng dalawang salita, parirala, o sugnay.

at    saka    pati    ngunit    maging    datapuwat    subalit
Halimbawa:
Gusto niyang bumili ng damit, ngunit wala siyang pera.
Naglinis muna si Hannah, saka siya nagluto.

Pantulong[baguhin]

Ito ay nag-uugnay ng di-magkapantay na salita, parirala o sugnay.

kung    kapag    upang    para    nang    sapagkat    dahil sa
Halimbawa:
Nag-trabaho siya ng mabuti, para makabili siya ng damit.
Umasenso ang kanyang buhay, dahil sa kanyang pagsisikap.

Pang-angkop[baguhin]

Ang pang-angkop (ligatures sa wikang Ingles) ay ang salitang nag-uugnay sa panuring at salitang tinuturingan. Tatlo ang pang-angkop na ginagamit: na, -g, at -ng.

Wastong Paggamit ng Pang-angkop[baguhin]

Inilalagay ang na sa pagitan ng salitang naglalarawan at inilalarawan na ang nauuna'y nagtatapos sa katinig maliban sa n. Halimbawa: masarap na pagkain, malinis na bahay, masinop na tao, matatag na kinabukasan, marangal na pag-uugali, maayos na pamumuhay.

Ikinakabit ang -g sa nauunang salitang nagtatapos sa letrang n sa magkasunod na salitang naglalarawan at inilalarawan. Halimbawa: bayang magiliw, mahinahong pakikipag-usap, makabuluhang gawain, maalinsangang lugar, pahayagang makatotohanan.

Ikinakabit ang -ng sa nauunang salitang nagtatapos sa patinig (a, e, i, o, u) sa magkasunod na salitang naglalarawan at inilalarawan. Halimbawa: bagong bayani, magandang binibini, mabuting anak, matinding takot, makataong pulitiko, masayang naglalaro.

Mga salitang inuugnay ng pang-angkop[baguhin]

Pang-uri at Pangngalan[baguhin]

Halimbawa: Masama sa may diabetes ang matatamis na pagkain.

Pang-abay at Pang-abay[baguhin]

Halimbawa: Sadyang mabilis lumangoy ang isda.

Pang-abay at Pang-uri[baguhin]

Halimbawa: Likas na pogi ako.

Pang-abay at Pandiwa[baguhin]

Halimbawa: Si Chloe at Jane ay natulog nang natapos siya maglaro.