Tagalog/Pangngalan

Mula sa Wikibooks
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap

Ang Pangngalan ay isang bahagi ng pananalita na tumutukoy sa ngalan ng tao, bagay, hayop, o lunan. Ito ay tinatawag na Noun sa wikang Ingles.


kasarian ng pangngalan[baguhin]

=panlalaki[baguhin]

Ito ay pangngalan na ukol sa lalaki.

Halimbawa:
tatay

--110.54.129.77 10:48, 17 Agosto 2013 (UTC)====Pambabae==== Ito ay pangngalan na ukol sa babae.

Halimbawa:
ate

Yheshalyn Roy Hernandez

Di-tiyak[baguhin]

Ito ay maaaring iukol sa lalaki o babae.

Halimbawa:
magulang,kapatid,kamag anak::::

walang kasarian[baguhin]

Ito ay hindi panlalaki o pambabae.

Halimbawa:
lapis,papel,upuan,mesa...etc...

Lahat ng bagay na di buhay ay kasama sa walang kasarian

Kaukulan ng Pangngalan[baguhin]

Palagyo[baguhin]

Ito ay palagyo kapag ang pangngalan ay ginamit bilang:

a. Paksa ng Pangungusap

   Si Erika ay madalas na pumupunta sa palengke

b. Panaguring Pangngalan (Kaganapang pansimuno) - laging pinangungunahan ng pangawing na "ay"

   Ang paborito naming guro ay si Bb. Santos.

c. Pangngalang Pantawag - Nasa kaukulang palagyo ang pangngalan kung ito ang tinutukoy o tinatwag sa pangungusap.

   Iva, pwede bang tumahimik!

d. Pamuno ng paksa - Ipinapaliwanang o nililinaw ng pamuno ng paksa ang pangngalang nasa unhan nito. Ang kaukulan ng pamuno sa paksa ay iyon din sa pangngalang tinutukoy.

   Si Dr. Kho, ang doktor, ay kinakausap ko.

e. Pamuno sa kaganapang pansimuno. Nililinaw ng pamuno ang kaganapang pansimuno.

   Ang guro na namatay sa kanser ay si Lelita, ang tiya ko.

Palayon[baguhin]

Ito ay kapag ginagamit ang pangngalan bilang layon ng pandiwa o pang-ukol.

Halimbawa:
Ang eroplano ay lumilipad nang pataas. (Iayon ng pandiwa)
Itinago ni Manuel ang pera sa aparador (Iayon ng pang-ukol)

Paari[baguhin]

Ito ay kapag may inaaring anuman ang pangngalan.

Halimbawa:
Ipinakuha ni Danny ang kanyang sapatos.


kayarian ng pangngalan[baguhin]

Payak[baguhin]

ang pangngalan ay binubuo ng salitang-ugat lamang.


hal. lakas,ganda,lipad.

maylapi[baguhin]

Ito ay binubuo ang pangngalan ng salitang-ugat at panlapi.

Halimbawa:
kabataan, katauhan, tag-ulan, tag-init

inuulit[baguhin]

Ito ay binubuo sa pamamagitan ng paguulit sa pangngalang payak o maylapi.

Halimbawa:
halo-halo, ihaw-ihaw, pita-pita, sinu-sino, anu-ano

Tambalan[baguhin]

ang pangngalan ay binubuo ng dalawang mag kaibang salitang pinagsama upang makabuo ng panibagong salita.

Halimbawa:
silid-aklatan, bahay kalinga, dapit-hapon