Tagalog/Pang-ugnay

Mula sa Wikibooks
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap

Ang Pang-ugnay ay mga salitang nagpapakita ng relasyon ng dalawang yunit sa pangungusap, maaaring salita, dalawang parirala o ng dalawang sugnay.

Pang-ukol[baguhin]

Ang Pang-ukol (Preposition sa wikang Ingles) ay kataga o salitang nag-uugnay sa pangngalan o panghalip sa ibang salita sa pangungusap.

sa    para sa    ayon    kina
para kay    tungkol sa    na may
Halimbawa:
Ang kanyang nilutong tinola ay para sa kanyang asawa at mga anak.


Mga Gamit ng Pang-ukol[baguhin]

  • Nagpapakita ng kinalalagyan o patutunguhan ng isang bagay.
Halimbawa:
Ang pera ay nasa loob ng kuwarto ni Coby.
  • Upang ipakita ang dahilan o pagmamay-ari.
Halimbawa:
Ang bagong damit ay para kay Lita.
  • Ang layon ng pang-ukol ay maaaring pangngalan o panghalip.
Halimbawa:
Ang kanyang talumpati ay para sa kababaihan.
Marami siyang kinuwento tungkol sa pagpapalago ng negosyo.

Makapal na panitik[[Talaksan:Halimbawa.jpg

Pangatnig[baguhin]

Ang Pangatnig (Conjunction sa salitang Ingles) ang tawag sa mga kataga o salitang naguugnay sa dalawang salita, parirala o sugnay na pinagsusunod-sunod sa pangungusap:

at    pati    saka    o    ni    maging    subalit    ngunit
kung    bago    upang    sana    dahil sa    sapagkat

Gamit ng Pangatnig[baguhin]

Dalawang salitang pinag-ugnay[baguhin]

Halimbawa:
Ang langis AT tubig ay hindi mapagsama.

Dalawang pariralang pinag-ugnay[baguhin]

Halimbawa:
Ang paglalaba ng damit at paglilinis ng bahay ang kanyang hanapbuhay.

Tatlo ang pang-angkop na ginagamit. Ito ay ang mga sumusunod: 1. na - inilalagay sa pagitan ng salitang naglalarawan at inilalarawan na ang nauuna'y nagtatapos sa katinig. Isinusunod sa mga salitang nagtatapos sa katinig maliban sa n.Halimbawa : masarap na pagkain, malinis na bahay, masinop na tao, matatag na kinabukasan, marangal na pag-uugali. 2. ng - ikinakabit ito sa salitang nagtatapos sa patinig (a, e, i, o, u). Ikinakabit sa nauunang salitang nagtatapos sa patinig sa magkasunod na salitang inilalarawan at naglalarawan.Halimbawa : bago+ng bayani - bagong bayani, magandang binibini, mabuting anak, matinding takot, makataong pulitiko. 3. g - ikinakabit sa mga salitang nagtatapos sa letrang n.Halimbawa : bayan+g magiliw - bayang magiliw, mahinahong pakikipag-usap, makabuluhang gawain, maalinsangang lugar, pahayagang makatotohanan.

Uri ng Pangatnig[baguhin]

Panimbang[baguhin]

Ito ay nag-uugnay ng dalawang salita, parirala, o sugnay.

at    saka    pati    ngunit    maging    datapuwat    subalit
Halimbawa:
Gusto niyang bumili ng damit, ngunit wala siyang pera.
Naglinis muna si Hannah, saka siya nagluto.

Pantulong[baguhin]

Ito ay nag-uugnay ng di-magkapantay na salita, parirala o sugnay.

kung    kapag    upang    para    nang    sapagkat    dahil sa
Halimbawa:
Nag-trabaho siya ng mabuti, para makabili siya ng damit.
Umasenso ang kanyang buhay, dahil sa kanyang pagsisikap.

Pang-angkop[baguhin]

Ang Pang-angkop (Ligatures sa wikang Ingles) ay ang salitang nag-uugnay sa panuring at salitang tinuturingan (na, ng, g)

Halimbawa:
Maayos na pamumuhay ang hangad nina Jaime.
Masayang naglalaro si Ben.

Mga salitang inuugnay ng pang-angkop[baguhin]

Pang-uri at Pangngalan[baguhin]

Halimbawa:
Masama sa may diabetes ang matatamis na pagkain.

Pang-abay at Pang-abay[baguhin]

Halimbawa:
Sadyang mabilis lumangoy ang isda.

Pang-abay at Pang-uri[baguhin]

Halimbawa:
Likas na matapang ako.

Pang-abay at Pandiwa[baguhin]

Halimbawa:
si chloe at jane ay natulog nang natapos siya maglaro.

Wastong Paggamit ng Pang-angkop[baguhin]

  • Ang na ay ginagamit kapag ang sinusundang salita ay nagtatapos sa katinig.
  • Ang g ay ginagamit kapag ang salitang dinurugtungan ay nagtatapos sa titik, n
  • Ang ng ay ginagamit kapag ang sinusundang salita ay nagtatapos sa patinig.