Tagalog/Pangngalan

Mula sa Wikibooks
< Tagalog(Ikinarga mula sa Pangngalan)
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap

Ang Pangngalan ay isang bahagi ng pananalita na tumutukoy sa ngalan ng tao, bagay, hayop, o lunan. Ito ay tinatawag na Noun sa wikang Ingles.


Kasarian ng pangngalan[baguhin]

=Panlalaki[baguhin]

Ito ay pangngalan na ukol sa lalaki.

Halimbawa:
Lance,Rein bombero, Roy


Pambabae[baguhin]

Ito ay pangngalan na ukol sa babae.

Halimbawa:
ate, ina, madre Lei

Di-tiyak[baguhin]

hindi sigurado

Walang kasarian=[baguhin]

Pangngalang tumutukoy sa mga bagay na walang buhay.

Halimbawa:
lapis, papel, upuan, mesa

Kaukulan ng Pangngalan[baguhin]

Palagyo[baguhin]

Ito ay palagyo kapag ang pangngalan ay ginamit bilang:

a. Paksa ng Pangungusap

   Si Erika ay madalas na pumupunta sa palengke

b. Panaguring Pangngalan (Kaganapang pansimuno) - laging pinangungunahan ng pangawing na "ay"

   Ang paborito naming guro ay si Bb. Santos.

c. Pangngalang Pantawag - Nasa kaukulang palagyo ang pangngalan kung ito ang tinutukoy o tinatwag sa pangungusap.

   Iva, pwede bang tumahimik!

d. Pamuno ng paksa - Ipinapaliwanang o nililinaw ng pamuno ng paksa ang pangngalang nasa unhan nito. Ang kaukulan ng pamuno sa paksa ay iyon din sa pangngalang tinutukoy.

   Si Dr. Kho, ang doktor, ay kinakausap ko.

e. Pamuno sa kaganapang pansimuno. Nililinaw ng pamuno ang kaganapang pansimuno.

   Ang guro na namatay sa kanser ay si Lelita, ang tiya ko.

Palayon[baguhin]

Ito ay kapag ginagamit ang pangngalan bilang layon ng pandiwa o pang-ukol.

Halimbawa:
Ang eroplano ay lumilipad nang pataas. (Iayon ng pandiwa)
Itinago ni Manuel ang pera sa aparador (Iayon ng pang-ukol)

Paari[baguhin]

Ito ay kapag may inaaring anuman ang pangngalan.

Halimbawa:
Ipinakuha ni Danny ang kanyang sapatos.


Kayarian ng pangngalan[baguhin]

Payak[baguhin]

Pangngalang hindi inuulit, walang panlapi o katambal. Halimbawa:

   lakas, ganda, lipad, talumpati

Maylapi[baguhin]

Pangngalang binubuo ng salitang- ugat na may panlapi na nasa unahan, gitna, hulihan o magkabilaan.

Halimbawa:
kabataan, katauhan, tag-ulan, tag-init

Inuulit[baguhin]

Pangngalang inuulit na maaaring may panlapi o salitang-ugat lamang.

Halimbawa:
halo-halo, bagay-bagay, bali-balita, tau-tauhan

Tambalan[baguhin]

Pangngalang binubuo ng dalawang salitang magkaiba na pinagsama upang maging isang bagong salita na may ibang kahulugan, maaari itong may gitling o wala.

Halimbawa:
silid-aklatan, bahay kalinga, dapit-hapon, kisap-mata, bantay-salakay