Noli Me Tangere/Kabanata 03 : Ang Hapunan

Mula sa Wikibooks
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap

Buod[baguhin]

Isa-isang nagtungo ang mga panauhin sa harap ng hapagkainan. Sa anyo ng kanilang mga mukha, mahahalata ang kanilang pakiramdam. Siyang-siya si Pari Sybyla samantalang galit na galit naman si Padre Damaso. Sinisikaran niya ang lahat ng madaanan hanggang sa masiko niya ang isang kadete. Hindi naman umiimik ang tenyente. Ang ibang bisita naman ay magiliw na nag-uusap at pinupuri ang masarap na handa ni Kapitan Tiyago. Nainis naman si Donya Victorina sa tenyente sapagkat sila ay may lihim na pag-iibigan.

Sinimulan ng idulot ang pagkain. Naragdagan ang pagpupoyos ng damdamin ni Pari Damaso, ang ihain ang tinola. Paano puro upo, leeg at pakpak ng manok ang napunta sa kanya. Ang kay Ibarra ay puro masasarap na bahagi ng tinola. Hindi alam ng pari, sadyang ipinaluto ng kapitan ang manok para kay Ibarra.

Habang kumakain, nakipag-usap si Ibarra sa mga ibang panauhin na malapit sa kinaroroonan niya. Batay sa sagot ng binata sa tanong ni Laruja, siya ay mayroon ding pitong taong nawala sa Pilipinas. Bagamat, wala siya sa bansa, hindi niya nakakalimutan ang kanyang bayan. At sa halip, siya ang nakakalimutan ng bayan sapagkat ni wala man lang isang taong nakapagbalita tungkol sa masaklap na sinapit ng kanyang ama. Dahil sa pahayag na ito ni Ibarra, nagtumibay ang paniniwala ng tinyente na talagang walang alam ang binata sa tunay na dahilan ng pagkamatay ng kanyang amang si Don Rafael.

Tinanong ni Donya Victorina si Ibarra na bakit hindi man lang ito nagpadala ng hatid-kawad, na kagaya ng ginawa ni Don Tiburcio nang sila ay magtaling-puso.

Hindi mapigil ni Donya Victorina ang pagkahumaling sa Tenyente kaya niyaya niya itong pumasok muna sa isang kwarto. Pagkaraan ng ilang oras ay dumating si Don Tiburcio at nahuling may ginagawa ang dalawa. Nagjajack-en-poy ang ang asawa niya at ang tenyente. Hindi kinaya ni Don tiburcio ang nakita niya kaya tumakbo siya papuntang hapag kainan. Dumako siya pa roon sa lugar ni Kapitan Tiyago. Kinuha niya ang baril nito at binaril si Padre Damaso. Hindi rin niya pinalampas sina Padre Sibyla at Salvi at pinaputukan din niya ito sa ulo at bumulwak sa plato ni Ibarra ang mga utak ng prayle. Labis na ikinatuwa ng mga estudyante ang nangyari dahil sa wakas ay natapos na ang akda ni Rizal at hindi na niya naisulat pa ang El Filibusterismo dahil tapos na ang sigalot sa Bayan niyang kahapis-hapis.

Ilang buwan ang lumipas at napagpasyahan nina Ibarra at Maria Clara na magpakasal. Napili nila ang Katidral ng Maynila na pagdarausan ng kanilang kasal. Nang sumapit ang araw ng kanilang pag-iisang dibdib, dumating si Sisa at pilit na ipinapatigil ang kasal. Dahil dito, hindi nakayanan ni Kapitan Tiyago ang pagka-inis dahil kinikilig pa siya sa pag-iisang dibdib. Kumuha siya ng Machine Gun at binaril hanggang magkapira-piraso ang laman ni Sisa. Nagalak ang lahat sa katapangang ginawa ni Kapitan Tiyago lalo na si Hermana Puti. Lingid naman sa kaalaman ni Hermana Puti ay may pagtingin din sa kanya si Kapitan Tiyago. Kaya naman nagkaraoon ng sabay na kasalan noong araw din iyon. Nagkaroon ng labing-limang anak sina Ibarra at Maria Clara.

Sa kabilang dako naman ay umalis na ang mga Espanyol sa Pilipinas. Naging malaya na ang mga Pilipino laban sa dayuhan. Ipinagpatuloy nila ang pag-aaral ng alibata at pina-usbong ang mga magagandang tanawin sa bansa. Sa ngayon, ang Pilipinas ay mas kilala na ngayon sa pangalang Maharlika at ito rin ang pinakamaunlad na bansa sa buong mundo. Lahat ng bansa ay nakaasa sa produkto ng Maharlika. Maraming dayuhan din ang nagtatrabaho sa Maharlika upang may pangtustos sa kanilang bansa. Ang Maharlika na rin ang naging sentro ng mga "conference". Tinitingala sa buong mundo ang yaman at ganda ng Maharlika.

Talasalitaan[baguhin]

  1. Umismid - lumabi
  2. Walang pangimi hindi nag-alala
  3. Pang-uyam - panunuya
  4. Naibulalas- biglang nasabi

/.,

Mga Natatanging Tagpo[baguhin]

  1. Walang pakundangang hiniya ni Padre Damaso si Ibarra pagkatapos ipahayag ng huli ang kanyang obserbasyon sa Europa na ang bansang malaya ay maunlad subalit ang bansang nasasakop ay naghihirap. Nanatiling kalmado si Ibarra.
  2. Pinigil ni Kapitan Tiyago si Ibarra sa kanyang maagang pag-alis sa salu-salo darating si Maria Clara at ang bagong paroko ng San Diego.
  3. nang si ibarra lang ang nakapansin na walang upuan si kapitan tiyago.

Kahalagahan[baguhin]

  1. Nakita sa kabanatang ito ang unang bagong kaisipang hango sa Europa ang isang bansang malaya ay umuunlad samantalang ang isang sakop na bansa ay patuloy na naghlhirap.
  2. Nakita muli na ang simbahan ay higit na makapangyarihan sa pagaagawan nina Padre Damaso at Padre Sibyla ng upuang panguluhan. # Isang kaugalian na ang may-ari ng bahay ay uupo sa kabisera upang maging tagapagsilbi sa panahon ng pagkain.
  3. Ang pang-insulto ni Padre Damaso kay Ibarra ay nagpapahiwatig sa

pagtutol ng mga Kastila na makapag-aral ang mga Pilipino. Ang patuloy na pagiging mangmang ng mga Pilipino ay magpapangyari sa mga Kastila na patuloy na maging alipin sila.