Florante at Laura/Kabanata 4

Mula sa Wikibooks
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap
Pagbubukas
Paliwanag
Masamang Kapalarang Sinapit
(Paliwanag)

Panibugho sa Minamahal
Paliwanag

Awit

Kasalukuyan

Dangan doo'y walang Oreadang Ninfas,
gubat sa Palasyo ng masidhing Harp'yas,
nangaawa disi't naakay lumiyag
sa himalang tipon karikta't hirap.

Ang abang uyamin ng dalita't sakit —
and dalawang mata'y bukal ang kaparis;
sa luhang nanatak[1] at tinangis-tangis,
ganito'y damdamin ng may awang dibdib.

"Mahiganting langit! Bangis mo'y nasaan?
ngayo'y naniniig sa pagkagulaylay;
bago'y ang bandila ng lalong kasam-an
sa Reynong Albanya'y iniwagayway."

"Sa loob at labas ng bayan kong sawi,
kaliluha'y siyang nangyayaring hari,
kagalinga't bait ay nalulugami,
ininis sa hukay ng dusa't pighati."

"Ang magandang asal ay ipinupukol
sa laot ng dagat kutya't linggatong;
balang magagaling ay ibinabaon
at inililibing na walang kabaong."

"Nguni, at ang lilo't masasamang loob
sa trono ng puri ay iniluklok,
at sa balang sukab na may asal-hayop,
mabangong insenso ang isinusuob."

"Kaliluha't sama ang ulo'y nagtayo
at ang kabaita'y kimi at nakayuko;
santong katuwira'y lugami at hapo,
ang luha na lamang ang pinapatulo."

"At ang balang bibig na binubukalan
ng sabing magaling at katotohanan,
agad binibiyak at sinisikangan
ng kalis ng lalong dustang kamatayan."

"O, taksil na pita sa yama't mataas!
O, hangad sa puring hanging lumilipas!
Ikaw ang dahilan ng kasam-ang lahat
at niring nasapit na kahabag-habag!"[2]

"Sa Korona dahil ng Haring Linceo,
at sa kayamanan ng Dukeng Ama[3] ko,
ang ipinangahas ng Konde Adolfo
sabugan ng sama ang Albanyang Reyno."

"Ang lahat ng ito, maawaing Langit,
Iyong tinutunghaya'y ano't natitiis?
Mula Ka ng buong katuwira't bait,
pinayagang Mong ilubog ng lupit[4]."[5]

"Makapangyarihang kamay Mo'y ikilos,
pamimilansikin ang kalis ng poot;
sa Reynong Albanya'y kusang ibulusok
ang Iyong higanti sa masamang-loob[6]."

Bakit Kalangita'y bingi Ka sa akin?
Ang tapat kong luhog ay hindi mo dinggin?
'di yata't sa isang alipusta't iling
sampung tainga mo'y ipinangunguling?

"Datapuwa't sino ang tatarok kaya
sa mahal Mong lihim, Diyos na dakila?
Walang nangyayari sa balat ng lupa,
'di may kagaligang Iyong ninanasa."

"Ay, 'di saan ngayon ako mangangapit?
Saan ipupukol ang tinangis-tangis,
kung ayaw na ngayong dinigin ng Langit,
ang sigaw ng aking malumbay ng boses?"

Orihinal

Dan͠gan doo,i, ualang Oreadang Ninfas,
gúbat na Palacio n͠g masidhing Harpías,
nangaaua disi,t, na acay lumiyag
sa himaláng tipon n͠g caricta,t, hirap.

Ang abáng oyamin n͠g dálita,t, sáquit
ang dalauang mata,i, bucál ang caparis,
sa lúhang nanatác, at tinan͠gis-tan͠gis
ganito,i, damdamin n͠g may auang dibdib.

Mahiganting lan͠git, ban͠gis mo,i, nasaan?
n͠gayo,i, naniniig sa pagcá-gulaylay
bago,i, ang bandilà n͠g lalong casam-an
sa Reinong Albania,i, iniuauagayuay?

Sa loob at labás, n͠g bayan cong sauî
caliluha,i, siyang nangyayaring harî
cagalin͠ga,t, bait ay nalulugamî
ininís sa hucay nang dusa,t, pighatî.

Ang magandang asal ay ipinupucól
sa láot n͠g dagat n͠g cut-ya,t, lingatong
balang magagalíng ay ibinabaón
at inalilibing na ualáng cabaong.

N͠guni, ay ang lilo,t, masasamang loób
sa trono n͠g puri ay inalulucloc
at sa balang sucáb na may asal hayop
maban͠gong incienso ang isinusuob.

Caliluha,t, sama ang úlo,i, nagtayô
at ang cabaita,i, quimi,t, nacayucô,
santong catouira,i, lugamì at hapô,
ang lúha na lamang ang pinatutulô.

At ang balang bibíg na binubucalán
nang sabing magalíng at catutuhanan
agád binibiác at sinisican͠gan
nang cáliz n͠g lalong dustáng camatayan.

¡O tacsíl na pita sa yama,t, mataás!
¡o hangad sa puring hanging lumilipas!
icao ang dahilan n͠g casamáng lahat
at niyaring nasapit na cahabághabág.

Sa Corona dahil n͠g haring Linceo
at sa cayamanan n͠g Duqueng Amá co,
ang ipinangahás n͠g Conde Adolfo
sabugan n͠g sama ang Albaniang Reino.

Ang lahát nang itó, ma-auaing lan͠git
iyóng tinutunghá,i, anó,t, natitiis?
mula ca n͠g boong catouira,t, bait
pinapayagan mong ilubóg n͠g lupít?

Macapangyarihang cánan mo,i, iquilos,
papamilansiquín ang cáliz n͠g poot,
sa Reinong Albania,i, cúsang ibulusoc
ang iyóng higantí sa masamáng loob.

Baquit calan͠gita,i, bingí ca sa aquin
ang tapat cong luhog ay hindi mo dingín?
dí yata,t, sa isang alipusta,t, ilíng
sampong tain͠ga mo,i, ipinan͠gun͠gulíng?

Datapua,t, sino ang tataróc caya
sa mahál mong lihim Dios na daquilà?
ualáng mangyayari sa balát n͠g lupà
dì may cagalin͠gang iyóng ninanásà.

¡Ay dî saán n͠gayón acó man͠gan͠gapit!
¡saán ipupucól ang tinangis-tangis
cong ayao na n͠gayong din͠giguin ng Lan͠git
ang sigao n͠g aquing malumbay na voses!

Talababaan

  1. Ang aspeto ng pandiwang ito ay makaluma, at hindi na ginagamit sa kasalukuyang Tagalog. Sa kasalukuyang Tagalog, ito ay "pumapatak". Parehong salita ay mula sa pandiwang patak.
  2. Ang kinakausap dito ni Florante ay ang Konde Adolfo bilang paninisi sa kanyang kalilihang ginawa kay Florante at sa Albanya.
  3. si Duke Briseo
  4. si Florante
  5. Ang kinakausap dito ni Florante ay ang Diyos. Pareho ito hanggang sa huling saknong.
  6. Si Konde Adolfo ang itinutukoy.